staropolski piernik dojrzewajacy 01-1024

Staropolski piernik dojrzewający

Ten piernik ominął mnie w zeszłym roku, o mały figiel, a i w tym przeszedłby mi koło nosa. Mam nadzieję, że nie jestem jedyną spóźnialską i przepis jeszcze się komuś przyda. Pochodzi on z książki „W staropolskiej kuchni i przy polskim stole” Marii Lemnis i Henryka Vitry, którą poleciła mi Żaneta z bloga Cupcake Factory. Książkę tę miałam wpisać sobie na listę życzeń dla mojego osobistego „Mikołaja”, ale nie wytrzymałam i sprezentowałam ją sobie sama. Cierpliwość zdecydowanie nie jest moją największą cnotą.

Przygotowanie ciasta nie zajmuje wiele czasu, ale ono samo okupuje przez co najmniej 2 tygodnie (optymalnie miesiąc) lodówkę albo chłodną piwnicę. Jestem jednak pewna, że obecnie nieliczni mają „podziemia” czy spiżarki, w których można bez stresu zostawić tak aromatyczne ciasto i nie martwić się szkodnikami albo innymi złodziejaszkami, więc rekomenduję lodówkę. Jeśli nie ma mrozów, a zimy ostatnio są dość łagodne, to można je spokojnie wystawić na balkon.

Do tego legendarnego piernika postanowiłam podejść maksymalnie poważnie – przygotowałam własną, bardzo aromatyczną mieszankę przypraw i jako tłuszczu użyłam w większości smalcu, bo tak jest tradycyjniej (przy bardzo długim leżakowaniu masło może zjełczeć, mimo że przyprawy korzenne mają właściwości konserwujące). Co do smaku i zapachu smalcu w gotowym wypieku, to z racji użytych przypraw nie ma prawa go czuć. Jeśli chcesz takim wypiekiem poczęstować wegetarianina, to albo siedź cichutko lub skłam przy odpowiadaniu na pytanie o skład (najlepiej nie zaczynaj tego tematu), albo po prostu użyj masła. Kurczę, wychodzi na to, że prawdomówność również do moich cnót nie należy…

Na koniec w ramach ciekawostki dodam, że w zamierzchłych czasach taki piernik nastawiano w bogatych rodzinach, kiedy rodziła się córka. Gdy miała wyjść za mąż, pieczono go i podawano na weselu.

staropolski piernik dojrzewajacy 01-1024

Składniki :

  • 500 g miodu (u mnie gryczany z nawłociowym)
  • 250 g smalcu albo masła (u mnie 200 g smalcu i 50 g masła)
  • 2 szklanki cukru  (dałam 1,5 szklanki)
  • 1 kg mąki pszennej (u mnie typ 500)
  • 3 jajka
  • 3 łyżeczki sody oczyszczonej
  • 1/2 szklanki mleka
  • 1/2 łyżeczki soli
  • około 40 g domowej przyprawy do piernika (kupnej około 2 razy więcej)

Smalec albo masło, miód i cukier umieść w jednym garnku i zagotuj, mieszając od czasu do czasu. Odstaw do ostudzenia, połącz z przyprawą do piernika.

Do letniej masy wsyp sól, wbij jajka, wlej mleko z rozpuszczoną w nim sodą i dokładnie wymieszaj.

Stopniowo dodawaj mąkę i mieszaj łyżką, aż powstanie jednolita masa.

Umieść piernikową masę w emaliowanym, kamionkowym albo szklanym naczyniu, przykryj ściereczką i owiń folią (zrób w niej kilka dziurek). Schowaj do lodówki na 5-6 tygodni (można na krócej, ale im starszy, tym lepszy).

PIECZENIE PIERNIKA – kliknij tu

Pin It

23 przemyślenia nt. „Staropolski piernik dojrzewający”

  1. Bardzo ciekawy przepis- lubię sobie umilać oczekiwanie na Święta, a jestem pewna,że z takim dojrzewającym piernikiem, nie może nie być radochy:) Przepis skradam, na święta obowiązkowo upiekę. Pozdrawiam:)

  2. Przepis podoba mi się 🙂 Za ten piernik biorę się już kilka lat, ale zawsze jakoś za późno i odkładam to na następny rok. Teraz mam już przepis od Ciebie za co dziękuję. mam pytanie. Czy można użyć smalec ten, który oferują sklepy?
    Jeśli będę miała jakieś pytania to wdepnę do Ciebie a na razie dzięki i pa 🙂

    1. Elu, tak, można użyć sklepowego smalcu. Nie robiłam nigdy na samym smalcu, ale zawsze część dodaję (ok. 1/5). Jeszcze tylko dopiszę, że użyłam domowej przyprawy do piernika i ona była trochę ostrzejsza od kupnych mieszanek, więc może być, że gotowej mieszanki trzeba będzie dać więcej – wybierz taką bez kakao, mąki i cukru, bo to zbędne wypełniacze 🙂

    2. Elu, tak, można użyć sklepowego smalcu. Nie robiłam nigdy na samym smalcu, zawsze dodaję część masła (ok. 1/5). Jeszcze tylko dopiszę, że użyłam domowej przyprawy do piernika i ona była trochę ostrzejsza od kupnych mieszanek, więc może być, że gotowej mieszanki trzeba będzie dać więcej – wybierz taką bez kakao, mąki i cukru, bo to zbędne wypełniacze 🙂

  3. Dziękuję za szybką odpowiedź. Wciąż ” biegam ” po Twoim blogu……..Na pewno skorzystam z zamieszczanych przez Ciebie przepisów mimo, że mogłabym być Twoja mamą ( w myśl zasady, że całe życie człowiek się uczy…..Wracając do piernika, to na pewno użyję Twojej_mojej przyprawy. Jutro na pewno ruszę z robotą, bo czas goni 🙂
    Do poklikania.

  4. Do ciasta piernikowego zwyczajowo dodaję bakalie (skórka pomarańczowa, orzechy, migdały) – kiedy je dodajemy przed czy po okresie leżakowania ?

    1. Jeśli chcesz piec piernik z orzechami itd, to dodajesz je na etapie mieszania wszystkich składników, bo później ciasto sztywnieje i nie da się go połączyć z bakaliami 🙂

    1. Uda się, tylko trzymaj w chłodzie (jak temp. na lekkim plusie to możesz nawet na balkonie) i nie daj ciastu wyschnąć. I będzie dobrze 🙂

      1. To znaczy jak nie dać mu wyschnąć? Właśnie zastanawiałam się czy mieszać je może trzeba czy coś bo twarde strasznie się robi

        1. Przykryj ściereczką i owiń folią (zrób w niej kilka dziurek, żeby był jednak jakiś przepływ powietrza). Nie mieszaj, nic nie rób więcej 🙂 To normalne, że ciasto twardnieje. Da się je później rozwałkować na blaty.

  5. Witaj Kobieto Wszechjedząca 🙂 Musze się dziś pochwalić, bo nie usnę. Piernik już upiekłam i nie byłbym sobą, gdybym nie wdrożyła czegoś od siebie:) Ale do brzegu, jak mawia nasza córka. Nie piekłam trzech placków, ja użyłam dwóch foremek keksowych ( 30 cm.) Są! pachnące, pięknie wybarwione, to na pewno zasługa przyprawy własnoręcznie zrobionej, miodu lipowego i serca włożonego 🙂 Dziękuję ja i dziękuję w imieniu tych, co go pochłoną. Na razie oba pierniki chowam głęboko, chociaż to na nic się zda, bo ten zapach……..Pozdrawiam:)

  6. Piernik udał się. Wyrósł chyba aż za bardzo…..ale bardo smaczny, w przyszłym roku też na pewno się zmobilizuję i zrobię. Dziękuje za wspaniały przepis…..

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *